فریاد خاموشان: اعتراضات نانوایان و کارگران و نقض حقوق بشر در ایران
روز شنبه ۳ آبان ۱۴۰۴، جمعی از شهروندان در تهران، یزد، مشهد و مناطق صنعتی و نفتی ایران، برای رسیدگی به مطالبات خود دست به تجمع و اعتصاب زدند. نانوایان مشهد، به دلیل عدم دریافت یارانههای نان در چند ماه گذشته، مقابل استانداری تجمع کردند. سایر گروهها، شامل حوالهداران خودرو، کاربران صرافی “اکسکوینو”، کارکنان نفت و پتروشیمی و کارگران توزیع برق اهواز، خواستار رسیدگی به حقوق و مطالبات خود شدند. این اعتراضات نمادی از بحران اقتصادی و نقض حقوق اجتماعی و اقتصادی در ایران است.
ریشههای اجتماعی و اقتصادی اعتراضات
تجمع نانوایان مشهد که هفته گذشته نیز رخ داده بود، ناشی از عدم پرداخت یارانههای نان توسط دولت و بانک سپه است. این مسئله زندگی روزمره آنان را با مشکل مواجه کرده و نمادی از بیتوجهی به حقوق اقتصادی کارگران محسوب میشود. سایر اعتراضها و اعتصابها، از کارکنان نفت و پتروشیمی تا کارگران توزیع برق و شرکتهای صنعتی، فشارهای اقتصادی و اجتماعی گستردهای را نشان میدهد.
ابعاد حقوقی و انسانی
طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، اصل ۳ و ۴ تضمینکننده حقوق شهروندان در تأمین اجتماعی و رفاه اقتصادی است. همچنین، اعلامیه جهانی حقوق بشر، ماده 23، بر حق کار، دستمزد عادلانه و شرایط کاری مناسب تأکید دارد. نقض این حقوق، از طریق تأخیر در پرداخت یارانهها و حقوق، نشانگر عدم رعایت استانداردهای بینالمللی حقوق بشر در ایران است. کارگران و نانوایان در ایران با مشکلاتی مواجهاند که مستقیماً با اصول اعلامیه جهانی حقوق بشر در تضاد است.
تجمع و اعتصاب؛ ابزار مقاومت
اعتصابها و تجمعهای امروز، از نیشکر هفت تپه تا شرکت گهرزمین و توزیع برق اهواز، نشان میدهد که صبر مردم در برابر نقض حقوق اولیهشان محدود است. این اعتراضها صدای اعتراض اقتصادی و فریادی برای تحقق عدالت اجتماعی و پاسخگویی دولت است و یادآور ضرورت احترام به حقوق بشر و استانداردهای جهانی آن است.
نتیجهگیری
تکرار تجمعها و اعتصابها در ایران، از نانوایان مشهد تا کارگران نفت و پتروشیمی، نشاندهنده ضرورت توجه فوری به حقوق اقتصادی، اجتماعی و انسانی شهروندان است. بدون تحقق این حقوق، پایههای عدالت، اعتماد اجتماعی و رعایت حقوق بشر در جامعه متزلزل خواهد شد.
