آزادی؛ حق بنیادین یا وعدهای معلق؟
آنچه در نشست انجمن آزادی برجسته شد، فاصله عمیق میان «متن قانون» و «زیست اجتماعی» بود.
آزادی، اگرچه در اسناد رسمی به رسمیت شناخته شده، اما در عمل با سازوکارهای امنیتی،
سانسور ساختاری و سرکوب سیستماتیک، به امری پرهزینه تبدیل شده است.
اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ معیار سنجش آزادی
مطابق ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر، هر انسان حق آزادی عقیده و بیان دارد؛
حقی که شامل آزادی جستوجو، دریافت و انتشار اطلاعات بدون ملاحظات مرزی است.
این اصل، سنگبنای جامعه آزاد محسوب میشود و هرگونه محدودسازی آن،
نقض مستقیم کرامت انسانی است.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ تعهدی که اجرا نشد
اصل ۲۳ قانون اساسی تصریح میکند که تفتیش عقاید ممنوع است و هیچکس را نمیتوان
به صرف داشتن عقیدهای خاص مورد تعرض قرار داد. همچنین اصل ۲۴ آزادی مطبوعات و بیان
را به رسمیت میشناسد. با این حال، تجربه زیسته شهروندان نشان میدهد که این اصول
بیش از آنکه ضمانت اجرایی داشته باشند، به متونی تزئینی بدل شدهاند.
کنوانسیونهای مرتبط؛ تعهدات فراموششده
میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، که ایران نیز به آن پیوسته است،
دولتها را موظف میکند آزادی بیان، تجمعات مسالمتآمیز و مشارکت مدنی را تضمین کنند.
نقض مستمر این تعهدات، مسئولیت بینالمللی ایجاد میکند و سکوت در برابر آن،
همدستی با نقض حقوق بشر است.
جمعبندی
نشست انجمن آزادی در اسلو یادآور این حقیقت بود که آزادی، امری اعطایی نیست؛
حقی است ذاتی که هرگاه انکار شود، مقاومت اخلاقی و حقوقی را ناگزیر میسازد.
بازگشت به متن اعلامیهها و قوانین، نه برای تزئین سخن، بلکه برای مطالبه اجراست.
#آزادی #حقوق_بشر #اعلامیه_جهانی_حقوق_بشر #قانون_اساسی #میثاق_حقوق_مدنی_و_سیاسی
#مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat
