در واکنش رسمی اعلام شد که اقدام نیروهای مستقر در فرودگاه «در چارچوب قوانین و ضوابط» بوده و نیروها صرفاً وظیفه امنیتی خود را انجام دادهاند. همچنین بر ضرورت همکاری مسئولان و شهروندان با نیروهای امنیت پرواز تأکید شد. این یک موضع کلاسیک و آشناست: تاکید بر قانونمند بودن، بدون ورود به جزئیات و بدون پاسخ به پرسشهای عمومی درباره کیفیت این قانون و نحوه اجرای آن.
قانون اساسی و شأن انسان؛ وقتی کلمات بزرگ کوچک میشوند
قانون اساسی جمهوری اسلامی بر کرامت انسان، حقوق ملت، اصل برابری در برابر قانون و مصونیت از رفتار تحقیرآمیز تأکید میکند. اما آنچه در عمل دیده میشود چیزی متفاوت است: ساختاری امنیتی، تصمیمهای سلیقهای، و برخوردهایی که بیشتر بوی «قدرت» میدهد تا «حق». اگر وزیری در موضع قدرت، نسبت به نوع مواجهه حساس میشود، تصور کن مردم عادی چه تجربهای دارند؛ آنها که هر روز در فرودگاه، خیابان و محیط کار با نگاه مشکوک و کنترل سنگین روبهرو هستند.
واکنش سپاه؛ روایت رسمی یا پاسخ به دغدغه عمومی؟
گفتن اینکه «همه چیز در چارچوب قانون است» اگر با شفافیت، نظارت مستقل، امکان پرسشگری و پاسخگویی همراه نباشد، بیشتر یک شعار اداری است تا تضمین حقوق مردم. مسئله دقیقاً همینجاست: نه صرف وجود «قانون»، بلکه کیفیت قانون، عدالت در اجرا، و امکان نقد و اعتراض. وقتی شهروند مطمئن نیست که کرامتش در هر شرایطی رعایت میشود، اعتماد عمومی فرسوده میشود.
از حقوقبشر تا واقعیت ایران امروز
اعلامیه جهانی حقوقبشر بر کرامت برابر انسانها، آزادی از رفتار تحقیرآمیز و حق امنیت انسانی تأکید میکند. اما در واقعیت ایران، امنیت اغلب بهانهای برای محدود کردن شأن انسان شده است. ماجرای اردبیل فقط یک حادثه نیست؛ نشانهای از ساختاری است که قدرت را مقدس و انسان را در حاشیه تعریف میکند.
آیندهای که با احترام به انسان ساخته میشود
جامعهای سالم زمانی شکل میگیرد که قانون، شفاف و پاسخگو باشد و قدرت، مسئولیتپذیر. تا وقتی پرسشها بیپاسخ بمانند و «امنیت» بالاتر از «کرامت انسان» قرار بگیرد، این چرخه تداوم خواهد داشت. انسان باید بالاتر از ابزار قدرت تعریف شود؛ این تنها راه بازسازی اعتماد اجتماعی است.
#مهساامینی #vvmiran @baschariyat #MahsaAmini
