📚 تاج‌آباد سفلی؛ روستایی که کوچه‌هایش نام کتاب‌ها را دارند
در میان روستاهای ایران، روستایی در استان همدان وجود دارد که کوچه‌هایش فقط یک شماره یا نام معمولی ندارند؛ هر کوچه بخشی از دنیای ادبیات را با خود حمل می‌کند.
تاج‌آباد سفلی، از توابع شهرستان بهار در استان همدان، روستایی است که به دلیل علاقه مردم آن به کتاب و کتابخوانی، به «روستای دوستدار کتاب» شهرت پیدا کرده است. آنچه این روستا را متفاوت‌تر کرده، نام‌گذاری شماری از کوچه‌ها و معابر آن با نام کتاب‌ها و آثار ادبی ایران و جهان است.
ایده نام‌گذاری کوچه‌ها با نام کتاب‌ها از دل فعالیت‌های فرهنگی مردم روستا شکل گرفت. به جای نام‌های معمول، نام کتاب‌ها و آثار ادبی بر تابلوهای معابر نشست تا هر نشانی، یادآور یک اثر فرهنگی باشد.
📖 چرا نام کتاب‌ها؟
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ایده اولیه نام‌گذاری متفاوت کوچه‌های روستا را قباد یاری، از اهالی و عضو شورای روستا، مطرح کرد. ابتدا ایده نام‌گذاری معابر با نام کشورهای جهان مطرح شده بود، اما با پیشنهاد دوستان اهل کتاب، نام کتاب‌ها جایگزین شد؛ ایده‌ای که با فضای فرهنگی روستا و فعالیت‌های کتابخوانی آن هماهنگ بود.
در ادامه، تعدادی از کوچه‌ها و خیابان‌های روستا با نام کتاب‌ها و آثار ادبی شناخته شدند؛ به‌گونه‌ای که عبور از روستا می‌تواند شبیه قدم‌زدن میان قفسه‌های یک کتابخانه باشد.
📚 نام‌هایی از میان کتاب‌ها
در گزارش‌های مختلف، نام‌هایی مانند این آثار برای معابر روستا ذکر شده است:
بوستان
شاهنامه
شازده کوچولو
کیمیاگر
صد سال تنهایی
مسیر سبز
مثنوی معنوی
هزار و یک شب
مناجات‌نامه
قانون
حافظ
رودکی
بهشت گمشده
دُن آرام
سیلاب بهاری
البته انتخاب نام‌ها تنها جنبه زیبایی نداشته است. در برخی موارد، ویژگی یک کوچه یا موقعیت آن نیز در انتخاب نام نقش داشته است.
برای نمونه، نام «قانون» به کتاب مشهور ابن‌سینا اشاره دارد و گفته شده خیابانی که خانه بهداشت روستا در آن قرار دارد، با این نام شناخته می‌شود. همچنین نام‌هایی مانند «سیلاب بهاری» و «دُن آرام» با ویژگی‌های محیطی و جغرافیایی مسیر ارتباط پیدا کرده‌اند.
🏡 روستایی که کتاب فقط در کتابخانه نیست
فعالیت فرهنگی تاج‌آباد تنها به نام‌گذاری کوچه‌ها محدود نشده است. این روستا دارای کتابخانه‌ای است که سال‌هاست در زمینه ترویج کتابخوانی فعالیت می‌کند و در گزارش‌های مختلف تعداد کتاب‌های آن بیش از چند هزار جلد اعلام شده است.
گزارش‌هایی نیز از تلاش برای قرار دادن کتاب در فضاهای عمومی روستا منتشر شده است؛ به این معنا که کتاب فقط متعلق به ساختمان کتابخانه نباشد و مردم بتوانند در مکان‌های مختلف با آن روبه‌رو شوند.
تاج‌آباد سفلی در سال‌های گذشته در طرح‌ها و برنامه‌های مرتبط با روستاهای دوستدار کتاب مورد توجه قرار گرفته است. فعالیت‌های کتابخوانی و فرهنگی مردم، یکی از عوامل شناخته‌شدن این روستا در سطح کشور بوده است.
🌍 «کیمیاگر» و توجه پائولو کوئیلو
یکی از اتفاق‌های جالب درباره این روستا، نام‌گذاری یکی از معابر به نام «کیمیاگر»، اثر مشهور پائولو کوئیلو، نویسنده برزیلی است.
تصویر تابلوی این کوچه در فضای مجازی بازتاب پیدا کرد و گفته شده است که پائولو کوئیلو نیز در صفحه اجتماعی خود به این موضوع واکنش نشان داده است. همین اتفاق به شناخته‌شدن بیشتر روستا و ایده متفاوت نام‌گذاری کوچه‌های آن کمک کرد.
🌱 فرهنگ از دل مردم
شاید مهم‌ترین ویژگی داستان تاج‌آباد این باشد که کتابخوانی فقط در قالب یک برنامه رسمی باقی نمانده است. وقتی نام یک کتاب بر سردر یک کوچه قرار می‌گیرد، ادبیات وارد زندگی روزمره مردم می‌شود؛ کودک، نوجوان، روستایی و مسافر، همه هنگام پیدا کردن نشانی یک خانه با نام یک اثر ادبی روبه‌رو می‌شوند.
در چنین فضایی، یک تابلو می‌تواند فقط یک نشانی نباشد؛ می‌تواند دعوتی باشد برای پرسیدن یک سؤال: «این کتاب چیست؟ نویسنده‌اش کیست و درباره چیست؟»
شاید ارزشمندترین بخش این تجربه همین باشد؛ اینکه کتاب از قفسه بیرون بیاید و وارد کوچه و خیابان شود.
در این روستا، برای پیدا کردن یک خانه ممکن است از کنار «شاهنامه»، «گلستان»، «کیمیاگر» یا «شازده کوچولو» عبور کنید؛ جایی که نام کوچه‌ها یادآور این حقیقت ساده است که فرهنگ و کتاب می‌توانند بخشی از زندگی روزمره یک جامعه باشند.
منابع
گزارش‌های منتشرشده درباره روستای تاج‌آباد سفلی، فعالیت‌های کتابخوانی روستا، نام‌گذاری معابر و گزارش‌های رسانه‌ای درباره «روستای دوستدار کتاب».
#حقوق_بشر #کتاب #کتابخوانی #تاج_آباد_سفلی #رسول_آباد_سفلی #همدان #روستای_دوستدار_کتاب #ادبیات #فرهنگ #MahsaAmini #مهساامینی #vvmiran @baschariyat #کانون_دفاع_از_حقوق_بشر
