قیام‌ها، خون‌ها و حافظه‌ی جمعی در دوران رهبری علیخامنه‌ای

دوران رهبری علی خامنه‌ای تنها دوره‌ای از تمرکز قدرت و تمرکز نهادهای امنیتی نبوده؛ بلکه شاهد قیام‌های پرتکاپو و خونبار مردم ایران نیز بوده است. قیامی که به‌لحاظ اجتماعی، سیاسی و اخلاقی، نمودِ اعتراضِ عمیقِ جامعه به ساختار استبدادی است. در این پست، با تأکید بر قیام‌ها و قربانیانِ آن‌ها (و نه فقط تحلیل انتزاعی قدرت)، می‌کوشیم پرونده‌ی کامل‌تری از این دوره ارائه دهیم. #حقوق_بشر #ایران #قیام #حافظه_تاریخی ۱) قیام ۱۳۸۸؛ پس‌لرزه‌های یک ناکامی پس از انتخابات بحث‌برانگیز سال ۱۳۸۸، میلیون‌ها ایرانی به خیابان‌ها آمدند تا صدای اعتراضشان نسبت به روند شفافیت انتخابات و آزادی‌های مدنی را فریاد کنند. این قیام، البته به‌سرعت با برخوردهای گسترده مواجه شد؛ بازداشت‌های خودسرانه، شلیک مستقیم به معترضان و کشته‌شدن ده‌ها تن. #انتخابات_آزاد #۱۳۸۸ ۲) اعتراضات دی‌ماه ۱۳۹۶؛ اقتصاد و عدالت اجتماعی افزایش ناگهانی نرخ بنزین و فشار اقتصادی، بهانه‌ی برآمدن خشم طبقات فرودست و متوسط بود. اعتراضاتی سراسری شکل گرفت که به‌دنبال خودش کشته‌شدگان و زخمی‌های متعددی برجای گذاشت. سرکوب از سوی نیروهای امنیتی، قطع اینترنت سراسری و سانسور اطلاعات، بر شدت فجایع افزود. #دی۹۶ #عدالت_اجتماعی ۳) قیام آبان ۱۳۹۸؛ شعله‌ی خشمِ فروخورده اعلام ناگهانی افزایش قیمت بنزین، بار دیگر آتش اعتراض‌ها را شعله‌ور کرد. این بار، پاسخ نظام حاکم، خشونت بی‌سابقه بود: گزارش‌های مستقل و نهادهای حقوق بشری از هزاران کشته و هزاران بازداشت‌شده خبر دادند — اعدادی که حاکمیت در برابر افکار عمومی پنهان نگاه داشت. #آبان۹۸ #سرکوب ۴) قیام سراسری ۱۴۰۱ — ۱۴۰۲؛ شعله‌ی زندگی قیامی که با فاجعه‌ی مرگِ مهسا امینی آغاز شد و در سراسر شهرها و استان‌ها به‌عنوان یکی از گسترده‌ترین اعتراض‌های مدنی در تاریخ ایران فروزان شد. این قیام، بیش از اعتراض به یک اتفاق مشخص، تجلیِ خشمِ یک نسل نسبت به تبعیض‌ها، سرکوب، خشونت ساختاری و فقدان حق انتخاب بود. آمار قربانیان: هرچند آمار رسمی از نهادهای حاکم منتشر نشد، گزارش‌های مستقل حقوق بشری، پزشکان و شاهدان عینی از هزاران کشته و ده‌ها هزار زخمی و بازداشتی در این دوره حکایت می‌کنند. این قربانیان را نباید «آمارِ ناپیدا» دانست؛ آن‌ها نام، چهره، خانواده، خاطره و آرزو داشتند. #مهساامینی #قیام۱۴۰۱ ۵) آیا فقط اعتراض اقتصادی بود؟ قیام‌ها هرگز صرفاً واکنش به یک سیاست اقتصادی نبوده‌اند؛ آن‌ها وارثِ مجموعه‌ی مطالباتِ سیاسی، اجتماعی و انسانی‌اند: مطالبه‌ی آزادی بیان عدالت حقوقی و قضائی پایان تبعیض جنسیتی و قومی پایان سرکوب تشکل‌های صنفی حق انتخاب آزاد #مطالبات_مدنی ۶) قربانیان؛ بیشتر از آمار هر عدد، یک انسان است: یک پدر، یک مادر، یک فرزند، یک دانش‌آموز، یک کارگر، یک جوان. ثبت نام، چهره، صدای خانواده و تاریخِ زندگیِ این قربانیان، بخشی از حافظه‌ی جمعی است که نمی‌تواند پاک شود. #حافظه_جمعی #عدالت جمع‌بندی کوبنده (تحلیلی): دوران رهبری علی خامنه‌ای، نه فقط سترونی قدرت، که مقاومتِ مداوم مردم ایران را نشان داده است — مردمی که با فریاد، اشک، خون و ایستادگی، «نه» گفتند به استبداد، به سرکوب و به فقدان حقوق بنیادین. ثبت این قربانیان نه تاریخ‌نویسیِ خشک، که تضمینِ آینده‌ای انسانی‌تر است. #حقوق_بشر #عدالت #آزادی #vvmiran هشتگ‌های پایانی (ثابت + مرتبط): #مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat #قیام۱۴۰۱ #آبان۹۸ #دی۹۶ #۱۳۸۸ #آزادی_بیان #حاکمیت_قانون #عدالت_اجتماعی