افغانستان امن و حکومت فراگیر؛ از شعارهای دیپلماتیک تا واقعیت حقوق بشر
خلاصه:
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در نشست وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای بر حمایت تهران از ایجاد حکومتی فراگیر، افغانستانی امن و باثبات و مقابله با افراطگرایی و قاچاق مواد مخدر تأکید کرد. اما تحقق صلح پایدار در افغانستان تنها با همکاریهای امنیتی امکانپذیر نیست و نیازمند احترام به حقوق بشر، مشارکت همه گروههای جامعه و تضمین حقوق زنان و اقلیتهاست.
افغانستان؛ مسئلهای فراتر از امنیت مرزی
افغانستان طی دهههای گذشته یکی از بحرانزدهترین کشورهای منطقه بوده است؛ کشوری که جنگ، ناامنی، فقر و بیثباتی سیاسی، زندگی میلیونها انسان را تحت تأثیر قرار داده است.
اظهارات وزیر خارجه ایران درباره ضرورت افغانستان امن و باثبات، در شرایطی مطرح میشود که آینده این کشور همچنان با چالشهای جدی سیاسی، اقتصادی و انسانی روبهرو است.
حکومت فراگیر؛ شرط صلح پایدار
تجربه کشورهای مختلف نشان داده است که امنیت پایدار تنها از مسیر اقدامات نظامی و امنیتی به دست نمیآید. صلح واقعی زمانی شکل میگیرد که همه گروههای اجتماعی و قومی امکان مشارکت در تصمیمگیریهای سیاسی را داشته باشند.
مفهوم «حکومت فراگیر» تنها یک اصطلاح سیاسی نیست؛ بلکه به معنای احترام به حقوق شهروندان، مشارکت برابر، دسترسی به آموزش، آزادی بیان و برخورداری همه افراد جامعه از حقوق اساسی است.
حقوق زنان و اقلیتها؛ بخش جداییناپذیر امنیت انسانی
یکی از مهمترین موضوعات حقوق بشری در افغانستان، وضعیت زنان و دختران است. محدودیتهای گسترده در زمینه آموزش، اشتغال و مشارکت اجتماعی، میلیونها زن افغان را از بسیاری از حقوق بنیادین خود محروم کرده است.
همچنین حقوق اقلیتهای قومی و مذهبی و تأمین امنیت آنان، از معیارهای مهم برای سنجش میزان فراگیری یک نظام سیاسی محسوب میشود.
همکاری منطقهای و مسئولیت دولتها
مقابله با هراسافکنی، افراطگرایی، قاچاق مواد مخدر و مهاجرتهای اجباری، نیازمند همکاری کشورهای منطقه است؛ اما این همکاری زمانی میتواند نتیجه پایدار داشته باشد که در کنار مسائل امنیتی، ریشههای انسانی و اجتماعی بحران نیز مورد توجه قرار گیرد.
فقر، نبود فرصتهای اقتصادی، محرومیت آموزشی و نقض حقوق شهروندان، از عواملی هستند که میتوانند زمینه بیثباتی و افراطگرایی را تقویت کنند.
مسئولیت ایران و کشورهای منطقه
کشورهای همسایه افغانستان، از جمله ایران، با توجه به پیوندهای تاریخی، فرهنگی و جغرافیایی، نقش مهمی در آینده این کشور دارند. حمایت از صلح، توسعه و ثبات افغانستان باید همراه با توجه به حقوق انسانی مردم این کشور باشد.
امنیت واقعی زمانی ایجاد میشود که مردم یک کشور احساس کنند حقوق، آزادیها و کرامت انسانی آنان مورد احترام قرار گرفته است.
جمعبندی
ایجاد افغانستانی امن و توسعهیافته، خواستهای مشترک برای مردم افغانستان و کشورهای منطقه است. اما این هدف تنها با توافقهای سیاسی و همکاریهای امنیتی محقق نمیشود؛ بلکه نیازمند حکومتی پاسخگو، مشارکت همه شهروندان و احترام به اصول بنیادین حقوق بشر است.
صلح بدون عدالت پایدار نیست و امنیت بدون احترام به کرامت انسانها نمیتواند آیندهای مطمئن برای یک جامعه بسازد.
#افغانستان #حقوق_بشر #صلح_پایدار #حکومت_فراگیر #حقوق_زنان #امنیت_منطقه #عدالت_اجتماعی #مهاجرت #کانون_دفاع_از_حقوق_بشر_در_ایران #مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran #baschariyat
