شهرهایی که در آتش فراموش میشوند
هر بار که ساختمانی در ایران آتش میگیرد، تنها دیوارها فرو نمیریزند؛ بخشی از اعتماد عمومی نیز زیر دود و خاکستر دفن میشود. فاجعه پاساژ ارغوان شهریار فقط یک حادثه ناگهانی نبود، بلکه ادامه زنجیرهای از بیتوجهیها و هشدارهای خاموشی است که سالهاست کسی آنها را جدی نمیگیرد.
مرگ در سایه عادت
جامعه ایران به شکل دردناکی به اخبار فاجعه عادت کرده است. آتشسوزی، فروریختن ساختمان، انفجار و مرگهای جمعی دیگر شوک اولیه سالهای گذشته را ندارند. مردم خبرها را میخوانند، تصاویر را میبینند، چند ساعت خشمگین میشوند و سپس حادثهای تازه، حادثه قبلی را میبلعد.
اما پشت این عادت تلخ، حقیقتی عمیقتر پنهان شده است؛ اینکه بحران در ایران دیگر استثنا نیست، بلکه به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است. ساختمانهایی که باید محل امنیت باشند، به تلههای مرگ تبدیل میشوند و شهروندانی که برای کار و زندگی وارد آنها میشوند، قربانی ضعف نظارت و فرسودگی ساختارها میگردند.
شعلههایی که فقط ساختمان را نمیسوزانند
در حادثه پاساژ ارغوان، فقط مغازهها و کالاها در آتش نسوختند؛ امنیت روانی جامعه نیز بار دیگر آسیب دید. هر فاجعه شهری در ایران، این پرسش را در ذهن مردم زنده میکند که کدام ساختمان بعدی فرو خواهد ریخت و کدام بازار یا مرکز تجاری به محل مرگ تبدیل خواهد شد.
وقتی استانداردهای ایمنی قربانی فساد، سودجویی یا بیکفایتی میشوند، شهروندان عملاً بدون پناه رها میشوند. در چنین شرایطی، جان انسانها به کمارزشترین بخش معادله تبدیل میشود؛ بخشی که معمولاً پس از حادثه فقط با پیام تسلیت و وعده پیگیری به یاد آورده میشود.
فاجعههایی که تکرار میشوند
پلاسکو، متروپل، آتشسوزی مدارس، انفجار کارخانهها و اکنون پاساژ ارغوان؛ همه این رخدادها یک پیام مشترک دارند: پیشگیری در ایران جدی گرفته نمیشود. مسئولان اغلب پس از وقوع بحران ظاهر میشوند، اما ساختاری که زمینهساز بحران بوده، بدون تغییر باقی میماند.
این چرخه تکرار، جامعه را خسته و بیاعتماد کرده است. مردمی که بارها وعده اصلاح شنیدهاند، اکنون بیشتر از هر چیز با حس ناامنی زندگی میکنند؛ احساسی که آرامآرام سرمایه اجتماعی را فرسوده میکند.
جمعبندی
فاجعه پاساژ ارغوان فقط درباره یک ساختمان نیست؛ این حادثه روایتی از شهری است که زیر بار بیتوجهی و فرسودگی آرامآرام میسوزد. تا زمانی که جان شهروندان به اولویت واقعی مدیریت شهری تبدیل نشود، این شعلهها خاموش نخواهند شد و نامهای تازهای به فهرست قربانیان اضافه خواهد شد.
#پاساژ_ارغوان #شهریار #آتش_سوزی #ایران #حقوق_بشر #پلاسکو #متروپل #ایمنی_شهری #مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat
