سیاست انکار؛ تعارض آشکار با قانون اساسی
بر اساس اصل ۱۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، استفاده از زبانهای محلی و قومی در مطبوعات و رسانهها و تدریس ادبیات آنها در کنار زبان فارسی آزاد است. با این حال، سیاستهای عملی در کوردستان طی دههها، نهتنها این حق را تضمین نکرده، بلکه با محدودسازی فرهنگی و امنیتیسازی هویت کوردی، عملاً این اصل را نقض کرده است.
همچنین اصل ۱۹ قانون اساسی تصریح میکند که مردم ایران از هر قوم و قبیلهای که باشند از حقوق مساوی برخوردارند. تبعیض ساختاری، محرومیت مزمن و برخورد امنیتی با مطالبات فرهنگی، نشاندهندهٔ فاصلهٔ عمیق میان متن قانون و اجرای آن است.
پیشمرگه؛ پاسخ اجتماعی به خلأ اجرای قانون
در جایی که حقوق مصرح قانونی بهطور نظاممند اجرا نمیشوند، اشکال مختلف مقاومت اجتماعی شکل میگیرند. پیشمرگه در حافظهٔ جمعی کوردستان، نه بهعنوان یک مفهوم صرفاً نظامی، بلکه بهمثابه واکنشی تاریخی به انکار حقوق فرهنگی، زبانی و انسانی معنا پیدا میکند.
اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر و حق هویت
مطابق مادهٔ ۲ اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر، هر انسان بدون هیچگونه تبعیض از حیث نژاد، زبان، قومیت یا عقیده، سزاوار بهرهمندی از تمام حقوق و آزادیهاست. سیاستهای حذف هویت و سرکوب فرهنگی در کوردستان، نقض آشکار این اصل بنیادین حقوق بشر است.
همچنین مادهٔ ۱۹ این اعلامیه، حق آزادی بیان و دریافت و انتقال اطلاعات را تضمین میکند؛ حقی که در بستر ممنوعیت زبانی، سانسور فرهنگی و جرمانگاری بیان هویت قومی، بهطور مستمر نقض شده است.
مادران و حافظهٔ حقوقمحور جامعه
در جوامعی که عدالت حقوقی به تعویق افتاده، حافظهٔ جمعی نقش دادگاه اخلاقی را ایفا میکند. مادران، بهعنوان حاملان این حافظه، نهتنها سوگوار، بلکه شاهدان نقض مستمر حقوق بشرند؛ شاهدانی که فراموشی را نمیپذیرند.
جمعبندی حقوقی و انسانی
وقتی حقوق مصرح در قانون اساسی و اسناد بینالمللی بهطور سیستماتیک نادیده گرفته میشوند، مسئولیت اخلاقی و تاریخی جامعه برای حفظ هویت و کرامت انسانی برجسته میشود. هیچ نظامی با انکار قانون، نمیتواند مطالبهٔ عدالت را برای همیشه خاموش کند.
#کوردستان #حقوق_بشر #هویت #پیشمرگه #قانون_اساسی #اعلامیه_جهانی_حقوق_بشر #مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat
