خون در حاشیه قانون؛ تیراندازی به زندانیان بلوچ در زندان چابهار
روز چهارشنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۴، اعتراض زندانیان بلوچ به قطع چندروزه جیره غذایی و شرایط غیرانسانی نگهداری، با گلوله پاسخ داده شد. آنچه در زندان چابهار رخ داد، نه یک «درگیری»، بلکه نمونهای آشکار از فروپاشی کامل مفهوم قانون، کرامت انسانی و مسئولیت حاکمیت در قبال جان انسانهاست.
اعتراض به گرسنگی، پاسخ با گلوله
اعتراضات از شامگاه سهشنبه آغاز شد؛ زمانی که گروهی از زندانیان، در واکنش به قطع جیره غذایی، کمبود مواد خوراکی، شرایط ناامن و غیرانسانی نگهداری، در محوطه هواخوری تجمع کرده و از بازگشت به بندها خودداری کردند. این اعتراض نه مسلحانه بود، نه خشونتطلبانه؛ فریادی بود از دل گرسنگی، تحقیر و بیپناهی.
اما پاسخ حاکمیت، مطابق الگوی همیشگی، نه مذاکره بود و نه اصلاح وضعیت؛ نیروهای امنیتی و یگانهای ویژه وارد زندان شدند و به سوی زندانیان تیراندازی کردند. دهها زندانی بلوچ زخمی شدند و شماری جان خود را از دست دادند؛ جانهایی که پیشتر نیز در حبس، از حق و کرامت تهی شده بودند.
وقتی زندان به میدان جنگ بدل میشود
زندان، حتی در بدترین نظامهای حقوقی، باید آخرین محل اعمال خشونت باشد؛ اما در جمهوری اسلامی، زندان به آزمایشگاه سرکوب بدل شده است. جایی که بدن زندانی، بیدفاعترین هدف گلوله و گرسنگی است.
تیراندازی به زندانیان معترض، بهویژه در منطقهای چون سیستان و بلوچستان، تنها یک «خطای امنیتی» نیست؛ بلکه بخشی از سیاستی ساختاری برای حذف، ارعاب و خاموشسازی گروههای بهحاشیهراندهشده است.
نقض آشکار قانون اساسی جمهوری اسلامی
حتی با معیارهای قانون اساسی جمهوری اسلامی، آنچه در زندان چابهار رخ داده، جنایتی آشکار است:
- اصل ۲۲: حیثیت، جان و حقوق ذاتی افراد از تعرض مصون است.
- اصل ۳۲: هیچکس را نمیتوان بهطور غیرقانونی توقیف، حبس یا تبعید کرد.
- اصل ۳۴: رعایت حقوق انسانی افراد در برابر قانون الزامی است.
شلیک گلوله به زندانی گرسنه، نه اجرای قانون، بلکه اعتراف عریان به بیاعتباری قانون است.
نقض صریح اعلامیه جهانی حقوق بشر
این رویداد، همزمان چندین ماده بنیادین اعلامیه جهانی حقوق بشر را نقض کرده است:
- ماده ۸: حق برخورداری از حمایت مؤثر قانونی
- ماده ۹: منع توقیف، حبس یا تبعید خودسرانه
- ماده ۱۹: حق آزادی بیان
- ماده ۲۰: حق آزادی تجمع و اعتراض مسالمتآمیز
اعتراض زندانیان، مصداق روشن بیان و تجمع مسالمتآمیز بود؛ و پاسخ حکومت، مصداق کامل سرکوب مرگبار.
سکوت، همدستی است
سکوت در برابر کشتار زندانیان، بهویژه زندانیان بلوچ، به معنای عادیسازی خشونت دولتی و مشروعیتبخشی به قتل در پوشش «امنیت» است. جامعهای که به گرسنگی و گلوله در زندان بیتفاوت بماند، دیر یا زود این خشونت را در خیابانها، خانهها و زندگی روزمره خود تجربه خواهد کرد.
زندانی، حتی مجرم، انسان است؛ و شلیک به انسانِ بیدفاع، نه اقتدار که سقوط اخلاقی و حقوقی یک حاکمیت را نشان میدهد.
کانون دفاع از حقوق بشر در ایران
#مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat #iran #حقوق_بشر #زندان_چابهار #زندانیان_بلوچ
