آزادی، واژهای است که هر بار در تبعید، معنایی عریانتر پیدا میکند. نشست انجمن آزادی در اسلو نه فقط گردهمآیی چند کنشگر، بلکه تلاشی آگاهانه برای بازاندیشی مفهومی بود که در جغرافیای ایران، سالهاست میان قانون و واقعیت گم شده است. این نشست، آزادی را نه بهمثابه شعار، بلکه بهعنوان حقی بنیادین و سلبشده به پرسش کشید.
دیماه ۱۴۰۴، ماه خیابانهایی بود که به اعتراض برخاستند و پاسخشان نه شنیدن، که سرکوب بود.
در شبهای ۱۸ و ۱۹ دیماه ۱۴۰۴، شهر پر شد از گشتها، از ایست و بازرسیها، از نگاههایی که امنیت را در حذف انسان جستوجو میکردند. اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در ایران به میدان تعقیب بدل شد، به شبهایی که ترس در کوچهها پرسه میزد.
آرمین تیموری راد، امید تیموری راد، امیر تیموری راد؛ نامهایتان در همین روزها از خیابان جدا شد، در هیاهوی گشتها و در سکوتی که پس از آن تحمیل شد.
شما عددِ یک گزارش نشدید، با آنکه خواستند چنینتان کنند. شما انسان بودید؛ با صدا، با خاطره، با آیندهای که در دیماه ۱۴۰۴ به ناحق از شما گرفته شد.
این سوگنامه فقط برای اندوه نیست؛ برای یادآوری است. برای آنکه بماند در شبهای ۱۸ و ۱۹ دیماه، در میان گشتها و سرکوب، نامهایی خاموش شدند که نباید.
آرمین تیموری راد
امید تیموری راد
امیر تیموری راد
جاودانگی گاهی همین است؛ نامی که از دلِ سرکوب عبور میکند و خاموش نمیشود.
#اعتراضات_دی_۱۴۰۴ #دی_ماه_۱۴۰۴ #شب_های_۱۸_و_۱۹_دی #سرکوب #آرمین_تیموری_راد #امید_تیموری_راد #امیر_تیموری_راد #مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat
حق آموزش از بنیادیترین حقوق انسانی است که هم در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و هم در کنوانسیون حقوق کودک به رسمیت شناخته شده است. با این حال، زمانی که آموزش تحت تأثیر فشارهای غیرمستقیم اجتماعی یا اجبارهای ساختاری قرار گیرد، این حق میتواند از ماهیت اصلی خود فاصله بگیرد. این نوشتار به بررسی مرز میان آموزش، اختیار فردی و اجبار اجتماعی از منظر حقوقی میپردازد.
تنها سه تا چهار ماه از پایان جنگ ایران با اسرائیل و آمریکا گذشته است، اما پیامدهای آن برای کارگران ایران ویرانگر بوده است. موج تعدیل نیرو، اخراجهای ناگهانی، تعطیلی واحدهای تولیدی و قطع کامل درآمد، زندگی میلیونها کارگر و خانوادههایشان را در وضعیت اضطرار معیشتی قرار داده است. این بحران نه آیندهنگرانه، بلکه همین حالا در جریان است.
در هر جامعهای، معیار واقعی عدالت را میتوان در نحوه برخورد با جان انسانها سنجید. وقتی یک کودک یا نوجوان در خیابان جان خود را از دست میدهد، این فقط یک حادثه نیست؛ نشانهای از شکاف عمیق در ارزشگذاری جان انسانهاست.
در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی از کشته شدن کودکان و نوجوانان در جریان اعتراضات و ناآرامیهای اجتماعی منتشر شده است؛ کودکانی که بسیاری از آنها تنها ناظر یا همراه خانواده بودهاند، اما در میانه خشونت جان خود را از دست دادهاند.
یکی از پرسشهای جدی در افکار عمومی این است که چرا در برخی موارد، حساسیت و واکنشها به یک حادثه انسانی بسیار شدید است، اما در موارد دیگر، رنج خانوادهها و جانهای از دست رفته کمتر دیده میشود.
این تفاوت در واکنشها، احساس بیعدالتی را در جامعه عمیقتر میکند و اعتماد عمومی را نسبت به مفهوم برابری انسانی تحت تأثیر قرار میدهد.
کودکان باید خارج از هر نوع درگیری، تنش یا قدرت سیاسی تعریف شوند. با این حال، تجربه سالهای اخیر نشان داده که این خط قرمز در عمل همیشه رعایت نشده و پیامد آن، زخمهای عمیق اجتماعی بوده است.
عدالت زمانی معنا پیدا میکند که جان همه انسانها، بدون توجه به جایگاه، قدرت یا موقعیت، به یک اندازه ارزشمند دیده شود. تا زمانی که این اصل رعایت نشود، بحران اعتماد و احساس نابرابری ادامه خواهد داشت.
#حقوق_بشر #کودکان #عدالت #MahsaAmini #vvmiran #IranProtests #برابری #کانون_دفاع_از_حقوق_بشر
در ۱۹ دیماه، خیابان شاهد حضور جوانانی بود که تنها با صدای اعتراض آمده بودند؛ نه سلاحی داشتند و نه خشونتی در دستشان.
«بهار شاهمهری» دختر ۱۷ سالهای بود که در میان همین جمع حضور داشت؛ سنی که باید آغاز زندگی باشد، نه پایان آن.
بر اساس روایتهای منتشرشده، در جریان برخوردها، شلیک از پشت سر باعث اصابت گلوله به این نوجوان ۱۷ ساله شد و زندگی او در همان لحظه متوقف گردید.
پس از آن لحظه، خیابان آرام شد، اما این آرامش واقعی نبود؛ سکوتی سنگین باقی ماند که جای خالی یک زندگی را فریاد میزد.
این متن یادآور این واقعیت است که هر نام، پشت خود یک زندگی انسانی دارد؛ زندگیای که میتوانست ادامه داشته باشد اما زودتر از موعد پایان یافت.
#بهار_شاهمهری #۱۷سالگی #MahsaAmini #vvmiran #حقوق_بشر #IranProtest #۱۹دی #یادبود @baschariyat #کانون_دفاع_از_حقوق_بشر
امیرحسین سعیدی از نسل جوانانی بود که میان رؤیا و واقعیت، مسیر دشواری را طی میکردند. او دانشجویی بود که میتوانست آیندهای روشن در علم و زندگی بسازد، اما سرنوشت او در خیابانی رقم خورد که برای بسیاری به نقطه پایان تبدیل شد.
گزارشها از لحظهای کوتاه اما سرنوشتساز حکایت دارند؛ لحظهای که زندگی او برای همیشه متوقف شد و خانوادهای را در اندوهی عمیق فرو برد.
پس از این حادثه، تنها چیزی که باقی ماند، سکوت بود؛ سکوتی سنگین که نه فقط خانهای، بلکه ذهن یک جامعه را درگیر کرد. نام او در حافظه جمعی ماندگار شد؛ نه به عنوان یک عدد، بلکه به عنوان یک زندگی ناتمام.
این سوگنامه تلاشی است برای یادآوری این حقیقت ساده اما تلخ: هر نامی، داستانی دارد؛ و هر داستانی، ارزشی انسانی که نباید فراموش شود.
#مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran #حقوق_بشر #یادبود #ایران @baschariyat #کانون_دفاع_از_حقوق_بشر
در روزهایی که خیابانها شاهد اضطراب و التهاب بودند، نام «زهرا آزادپور» به یکی از روایتهای تلخ این روزگار بدل شد؛ دختری جوان از نسل امید که زندگیاش در میان هیاهوی اعتراضات ناتمام ماند. او در شهر کرج و در جریان ناآرامیهای مردمی، در اثر شلیک نیروهای مسلح جان باخت و به خاطرهای دردناک در حافظه جمعی بدل شد.
زهرا آزادپور، متولد مهرماه ۱۳۷۷، نه فقط یک نام، بلکه نمادی از جوانی، رؤیا و آیندهای بود که ناتمام ماند. او در کنار خانوادهاش زندگی میکرد و همچون بسیاری از جوانان این سرزمین، در دل خود آرزوهایی ساده اما انسانی داشت؛ آرزوهایی که در میانه خشونت و بحران، هرگز فرصت تحقق نیافتند.
آنچه در این روایت برجسته میشود، نه صرفاً مرگ یک فرد، بلکه شکستن یک مسیر زندگی است؛ مسیری که میتوانست ادامه یابد، اما در میان تنشها و درگیریهای خیابانی متوقف شد. خانواده او امروز با جای خالیای مواجهاند که هیچ واژهای توان پر کردن آن را ندارد.
مرگ او تنها یک حادثه فردی نیست، بلکه بخشی از یک زنجیره درد در جامعهای است که در آن، فقدان و اندوه بارها تکرار شده است. این سوگنامه، تلاشی است برای ثبت یک نام در حافظهای که نباید فراموش کند.
هشتگها:
#سوگنامه #یادبود #زهرا_آزادپور #کرج #اعتراضات #زندگی_ناتمام #کانون_دفاع_از_حقوق_بشر
بخش عمده اینترنت جهان از کابلهای فیبر نوری زیر دریا عبور میکند؛ زیرساختی حیاتی که نهتنها اقتصاد دیجیتال، بلکه حق دسترسی انسانها به اطلاعات، آموزش و ارتباطات را تعیین میکند. هر اختلال در این شبکه، میتواند به شکل مستقیم بر حقوق بنیادین شهروندان در سطح جهانی اثر بگذارد.
ستاره رفیعی، متولد ۲۱ خرداد ۱۳۸۵، نوزدهساله، در ۱۹ دیماه در جریان اعتراضات سراسری تهران با شلیک مستقیم گلوله کشته شد. پیکر او پس از روزها بیخبری، در میان اجساد منتقلشده در محوطهٔ بیمارستان الغدیرِ نارمک به خانوادهاش تحویل داده شد.
گزارشهای بینالمللی از افزایش اختلال، کاهش سرعت و محدودسازی دسترسی به اینترنت در ایران خبر میدهند؛ وضعیتی که همزمان با افزایش کنترل بر محتوای آنلاین و شبکههای اجتماعی رخ داده است.
در کنار این اختلالها، موضوع «مدیریت روایت رسانهای» و انتشار گسترده محتوای هدایتشده یا پروپاگاندا نیز در فضای دیجیتال مورد توجه ناظران قرار گرفته است.
#اینترنت #آزادی_بیان #پروپاگاندا #حقوق_دیجیتال #مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat #کانون_دفاع_از_حقوق_بشر
او استاد بود، نه در کلاس، که در اخلاق. دانشمندی که معماری را تنها با خط و زاویه نیاموخت، بلکه با کرامت انسان معنا کرد. دیماه ۱۴۰۴، گلولهای، دانشی شصتساله را نشانه رفت؛ نه به جرم اسلحه، که به جرم ایستادن.
گزارش تازه عفو بینالملل از ثبت «بیسابقهترین» شمار اعدامها در ایران طی سال ۲۰۲۵، نه فقط یک آمار، بلکه نشانهای عریان از تداوم سیاست مرگ در ساختار قدرت است. اعدام، در این سرزمین، دیگر ابزار عدالت نیست؛ زبان رسمی ارعاب است. زبانی که با طناب، سکوت میآفریند و با حذف فیزیکی، بحران مشروعیت را پنهان میکند.
#مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat # نه -به - اعدام
۱۸ دیماه،
شبی که تهران
در میان سکوت و آژیر
نفسش برید.
امیرحسین عشقی ایستاد؛
میگویند نخستین گلوله
بر تنش نشست،
اما ایستادگی
با یک گلوله تمام نشد.
گلولههای بعدی
قلبش را نشانه گرفتند
نزدیک کلانتری ۱۵۳ یافتآباد،
در همان شب سردِ دی.
آرین عشقی،
برادر کوچکتر،
با شنیدن صدای تیر
و دلِ نگرانِ برادری
از خانه بیرون آمد.
او نیامده بود برای جنگ،
آمده بود برای جانِ برادر؛
اما گلولههای نیروهای امنیتی
در همان نوزدهم دیماه
جان او را هم گرفتند.
اکنون دو برادر،
که در یک شب کشته شدند،
در یک مزار دوطبقه
کنار هم آرمیدهاند؛
همانگونه که در زندگی
پشتِ هم بودند.
در خاکسپاری و چهلم،
مردم با صدایی بغضآلود
یک جمله را تکرار کردند:
«این گلِ پرپر
هدیه به میهن شد…»
امیرحسین و آرین عشقی
دیگر فقط نام نیستند؛
آنها در حافظهٔ اعتراضات
چهارم دیماه
به نماد بدل شدهاند—
نمادِ برادری،
عشق،
و فقدانی که
با هیچ خاکی دفن نمیشود.
شب نوزدهم دیماه، شبی که تاریکی فقط در آسمان نبود، که در دل شهر، در خیابانها، و در تصمیمِ ماشههایی خانه کرده بود که به زندگی نشانه رفتند.
ثنا توسنگی، دختری دوازدهساله، در آغوش مادرش بود؛ جایی که باید پناه باشد، آخرین خط امنِ انسان. اما همانجا، در همان آغوش، تیر خلاص را به او زدند.
گلوله، نه فقط بدن نوجوانی را درید، که مفهوم مادرانگی، امنیت، و انسانیت را هدف گرفت. ثنا زنده بود، نفس میکشید، اما مرگ را آگاهانه به سویش شلیک کردند.
تاریخ، از همین نقطه سنگین میشود؛ از لحظهای که دختری دوازدهساله در بغل مادرش کشته میشود تا قدرت، ترسِ خود را پنهان کند.
ثنا فقط یک نام نیست. او سند است؛ سندِ خشونتی عریان، سندِ حکومتی که از کودکی و نوجوانی هم هراس دارد. او فقط دوازده سال داشت، اما شجاعتی را به حافظهٔ جمعی سپرد که با هیچ گلولهای دفن نخواهد شد.
میخواهند روایت را خاموش کنند، نامها را پاک کنند، و مرگ را عادی جلوه دهند. اما ما روایت میکنیم تا دیگر هیچ دختری در آغوش مادر تیر خلاص نخورد.
ثنا نرفته است. او در حافظهٔ ما زنده است، در صدای مادران داغدار، در هر مشت گرهخوردهای که حقیقت را رها نمیکند، و در تاریخی که این جنایت را فراموش نخواهد کرد.
این متن از دل زبانی میآید که عمداً شکسته و واژگونه است؛ نه از ناتوانی نوشتار، بلکه از جراحت آن. جایی که جامعه از معنا پرت میشود، زبان نیز از قاعده میافتد. این مقاله تأملی است بر مناسک سوگ، حافظهٔ جمعی و خشونتِ ساختاری؛ در جامعهای که پیش از زخمیکردن بدنها، زبان را مجروح میکند.
این متن دربارهٔ آزادی بیان است؛ اما نه آنگونه که در بیانیهها میآید، بلکه آنگونه که در زبانِ شکسته، سکوتهای اجباری و واژههای نیمهجان دیده میشود. جایی که گفتن خطرناک میشود، زبان از قاعده میافتد و جامعه از متن معنا بیرون رانده میشود. این مقاله تأملی است بر نسبت آزادی بیان، قدرت و زبانی که پیش از دهان، مهار میشود.
کتاب «یاس و داس» نوشتهٔ فرج سرکوهی، صرفاً خاطرات یک نویسنده یا گزارش سالهایی پرتنش نیست؛ این اثر سندی است از مواجههٔ فرهنگ با قدرت، و تلاشی آگاهانه برای حفظ حافظه در برابر پروژهٔ فراموشی. سرکوهی در این کتاب، تجربهٔ زیستهٔ خود را به روایتی جمعی بدل میکند؛ روایتی که از مرز فرد میگذرد و به تاریخ روشنفکری معاصر ایران گره میخورد.
هر بار که ساختمانی در ایران آتش میگیرد، تنها دیوارها فرو نمیریزند؛ بخشی از اعتماد عمومی نیز زیر دود و خاکستر دفن میشود. فاجعه پاساژ ارغوان شهریار فقط یک حادثه ناگهانی نبود، بلکه ادامه زنجیرهای از بیتوجهیها و هشدارهای خاموشی است که سالهاست کسی آنها را جدی نمیگیرد.
بر اساس برآورد یک فعال صنفی، در نظام بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی، ارقامی در مقیاس «هزاران میلیارد تومان» گردش دارد. در این تحلیل، با حفظ دادههای عددی ارائهشده، به بررسی اقتصادی، اجتماعی و حقوقی این وضعیت و نسبت آن با قانون اساسی ایران و اعلامیه جهانی حقوق بشر پرداخته میشود.
کتاب مدار بستهٔ خشونت در خاورمیانه تلاشی است برای فهم چرخهای که خشونت را در خاورمیانه بازتولید میکند؛ چرخهای که از دولت و ایدئولوژی آغاز میشود، به جامعه میرسد و دوباره به دولت بازمیگردد. این اثر میکوشد نشان دهد چرا خشونت، بهجای استثنا، به قاعدهای نهادینه بدل شده است.
کتاب زن درهمشکسته شامل سه داستان مستقل است که هر یک فروپاشی زنی را در لحظهای متفاوت از زندگیاش روایت میکند. این داستانها نه حادثهمحور، بلکه آگاهیمحورند؛ لحظاتی که زن، ناگهان با حقیقتِ موقعیتِ خویش روبهرو میشود.
اسطورهها زمانی زنده میمانند که روایت شوند؛ اما روایت، همیشه بیطرف نیست. کتاب «افسانه خدایان» نوشته شجاعالدین شفا، یکی از شناختهشدهترین تلاشها برای بازگویی اساطیر یونان به زبان فارسی است. این اثر، میان داستان و تاریخ، میان ادبیات و اسطوره، و میان آگاهیبخشی و سادهسازی در نوسان است. پرسش اصلی این است: آیا روایت زیبا، میتواند جایگزین حقیقت اسطوره شود؟
گزارشها نشان میدهد همزمان با تشدید درگیریهای نظامی، سهم اعدام زندانیان سیاسی و امنیتی در ایران بهطور معناداری افزایش یافته و به حدود ۷۱ درصد کل اعدامها رسیده است. این همزمانی، نه یک تصادف آماری، بلکه نشانهای از استفاده ابزاری از مجازات مرگ در شرایط بحران است؛ جایی که سرعت، جای عدالت را میگیرد و مرگ، بدل به زبان حکومت میشود.
افزایش دستمزد، اگر همزمان با مهار تورم نباشد، بیش از آنکه حمایت باشد، توهمی آماری است. در شرایطی که تورم به سطوح بیسابقه رسیده، اعلام ارقام جدید حداقل مزد، بهجای ترمیم معیشت، شکاف میان دستمزد و هزینه زندگی را عیانتر کرده است. این یادداشت، نسبت دستمزد کارگران با تورم، نرخ ارز و اصول حقوقی را در چارچوبی تحلیلی بررسی میکند.