صدای انفجار، آژیر خطر، از دست دادن عزیزان، آوارگی و زندگی در ناامنی، تنها آثار لحظهای جنگ نیستند. این تجربهها میتوانند سالها در ذهن انسان باقی بمانند و زندگی روزمره او را تحت تأثیر قرار دهند. بسیاری از بازماندگان جنگ با اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اضطراب، افسردگی، بیخوابی و احساس ناامیدی دستوپنجه نرم میکنند.
کودکانی که در فضای جنگ رشد میکنند، بیش از دیگران در معرض آسیبهای روانی قرار دارند. ترس از صدای انفجار، جدایی از خانواده، ترک مدرسه و مشاهده صحنههای خشونت، میتواند روند طبیعی رشد آنان را مختل کند. زنان، سالمندان، افراد دارای معلولیت و امدادگران نیز از گروههایی هستند که فشارهای روانی ناشی از جنگ را بهگونهای عمیق تجربه میکنند.
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر، حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی را برای همه انسانها به رسمیت شناخته است. همچنین ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر بر حق برخورداری از سطح مناسب زندگی و مراقبتهای بهداشتی تأکید دارد؛ حقی که سلامت روان را نیز در بر میگیرد. در اصل ۲۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز برخورداری از خدمات تأمین اجتماعی و حمایتهای درمانی از حقوق مردم شناخته شده است.
سلامت روان، بخش جداییناپذیر کرامت انسانی است. بازسازی شهرها بدون توجه به درمان زخمهای روحی انسانها، به معنای بازسازی کامل جامعه نخواهد بود. ارائه خدمات روانشناختی، حمایت اجتماعی و ایجاد محیطی امن برای بازماندگان جنگ، از مهمترین گامها در کاهش آثار بلندمدت درگیریهای مسلحانه است.
برخی زخمها هرگز در عکسها دیده نمیشوند؛ اما سالها در قلب و ذهن انسانها باقی میمانند. صلح، تنها خاموش شدن سلاحها نیست؛ بلکه فرصتی برای التیام روحهای زخمی و بازگرداندن امید به انسانهایی است که جنگ، آرامش را از آنان گرفته است. دفاع از سلامت روان، دفاع از کرامت انسانی و بخشی جداییناپذیر از حمایت از حقوق بشر است.
#آسیب_روانی #سلامت_روان #حقوق_بشر #حق_حیات #نه_به_جنگ #صلح #کرامت_انسانی #کانون_دفاع_از_حقوق_بشر_در_ایران #مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat