امنیتیشدن درمان؛ فروپاشی اخلاق حرفهای
در فلسفه اخلاق، پزشکی مبتنی بر اصل «زیان نرسان» شکل گرفته است؛ اصلی که هرگونه خشونت را نفی میکند. اما زمانی که درمانگاه به بازوی قدرت سیاسی تبدیل میشود، بدن انسان از «موضوع مراقبت» به «موضوع کنترل» تنزل مییابد. این تصویر یادآور بیمارستانهایی است که در آنها، مجروحان بهجای درمان، بازجویی میشوند و تخت درمان به ابزار تحقیر بدل میگردد.
وقتی پزشک یا پرستار ناخواسته یا آگاهانه در چرخه خشونت قرار میگیرد، اعتماد اجتماعی فرو میپاشد. جامعهای که به نهاد درمان اعتماد نداشته باشد، در واقع آخرین پناهگاه انسانی خود را از دست داده است.
بدن انسان؛ میدان نزاع قدرت
بدن در نظامهای سرکوبگر، نه حامل کرامت، بلکه میدان اعمال اقتدار است. ضربهای که بر بدن فرود میآید، تنها جسم را نمیشکند؛ شأن انسانی را هدف میگیرد. تخت بیمارستان در این تصویر، نماد همان بدنِ مصادرهشده است؛ بدنی که دیگر متعلق به خود نیست، بلکه در اختیار قدرت قرار گرفته است.
این منطق، انسان را از سوژه اخلاقی به شیء امنیتی تقلیل میدهد؛ همان فرآیندی که در زندانها، بازداشتگاهها و حتی مراکز درمانی ایران بارها گزارش شده است.
نقض آشکار حقوق بنیادین انسان
بر اساس ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر، هیچکس نباید تحت شکنجه یا رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز قرار گیرد. همچنین حق دسترسی ایمن به خدمات درمانی، بخشی جداییناپذیر از حق حیات و کرامت انسانی است.
در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز، اصل ۳۸ شکنجه را مطلقاً ممنوع اعلام کرده و اصل ۲۹ حق برخورداری از خدمات درمانی را تضمین میکند. اما تبدیل مراکز درمانی به فضای امنیتی، نقض همزمان چندین حق بنیادین است: حق سلامت، حق کرامت، حق امنیت شخصی و حق مصونیت از خشونت.
وقتی اعتماد عمومی فرو میریزد
جامعهای که بیمار از رفتن به بیمارستان بترسد، جامعهای بیمارتر از هر بحران پزشکی است. این تصویر نه فقط روایت یک خشونت فیزیکی، بلکه هشدار فروپاشی سرمایه اخلاقی جامعه است؛ جایی که نهاد درمان نیز دیگر پناه نیست.
مقاومت در برابر این وضعیت، تنها در افشاگری، یادآوری حقیقت و بازسازی اخلاق انسانی ممکن است. سکوت، این چرخه را تثبیت میکند؛ و گفتن، نخستین گام بازپسگیری کرامت انسان است.
#شکنجه #حقوق_بشر #خشونت_ساختاری #بیمارستان #پزشکی #سرکوب #کرامت_انسانی #نقض_حقوق_بشر #ایران
#مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat #کانون_دفاع_از_حقوق_بشر