مرگ پنهان یعنی انسانی از دنیا میرود، اما نظام ثبت و نظارت آنقدر فرسوده یا معیوب است که
حتی آخرین لحظه حیات او نیز رسمیت نمییابد. فروش شناسنامه یعنی هویت رسمی کشور
به ابزاری برای معاملات پنهانی تبدیل شده است. این شرایط تنها یک «مشکل اداری» نیست؛
بلکه ضربهای به اعتماد عمومی، امنیت هویتی، عدالت اجتماعی و نظم حقوقی یک جامعه است.
در کشوری که طبق قانون اساسی موظف به تأمین عدالت، شفافیت اداری و حفاظت از حقوق
مادی و معنوی شهروندان است، چنین پدیدههایی نشان میدهد که ساختار نظارتی،
شفافیت نهادی و پاسخگویی مسئولانه بهطور جدی دچار آسیب شده است.
وقتی «زندگی» و «مرگ» شهروندان با بیاعتنایی ثبت میشود یا اصلاً ثبت نمیشود،
یعنی کرامت انسان به حاشیه رانده شده است.
از نگاه حقوق بشر، ثبت هویت و ثبت دقیق تولد و مرگ، یکی از پایههای اساسی حقوق شهروندی است.
اعلامیه جهانی حقوق بشر بر شأن و کرامت ذاتی انسان تأکید میکند و دولتها را مسئول
حفظ هویت، حق قانونی و امنیت اجتماعی افراد میداند. وقتی هویت فروخته میشود،
یعنی انسان و وجود اجتماعی او به چیزی تقلیل یافته که میتوان با آن معامله کرد.
این دقیقاً نقطه مقابل کرامت انسانی است.
چنین خبرهایی به ما یادآوری میکند که مشکل فقط فساد یا ضعف اداری نیست؛
مسئله، انسان است. مسئله، «حقوقی» است که باید از نخستین لحظه تولد تا آخرین لحظه زندگی
محفوظ بماند. جامعهای که مرگهایش پنهان میشود و هویتهایش به فروش میرسد،
نیازمند شفافیت، پاسخگویی، اصلاح ساختارها، نظارت مستقل و احترام واقعی به انسان است.
بدون اینها، بیاعتمادی عمیقتر میشود و حقوق بشر بیش از پیش قربانی سکوت و پنهانکاری خواهد شد.
در نهایت، این مسئله فقط یک هشدار نیست، بلکه مطالبهای جدی است: ثبت دقیق، شفاف و انسانی هویت شهروندان،
پایان فساد و سوءاستفاده، و بازگشت احترام به کرامت انسان در ایران.
#مهساامینی #MahsaAmini #vvmiran @baschariyat
